Wat is Kambo?
Kambo, ook wel Sapo genoemd, is de huidafscheiding van de grote groene boomkikker (Phyllomedusa bicolor). Deze kikker leeft in het Amazonegebied en komt onder meer voor in Bolivia, Brazilië, Colombia, Peru, Frans-Guyana, Suriname en Venezuela. Inheemse volken in het Amazonegebied gebruiken de afscheiding van oudsher. Tegenwoordig wordt Kambo ook toegepast tijdens een Kambo-ceremonie.
Op deze pagina lees je waar Kambo vandaan komt, hoe het traditioneel wordt gebruikt en wat onderzoekers bestuderen.
Waar komt het gebruik van Kambo vandaan?
Inheemse volken in het Amazonegebied hebben verschillende verhalen over de oorsprong van Kambo. Een bekend verhaal komt van de Kaxinawá in Brazilië.
Volgens de legende werden mensen in het dorp ziek. Hun medicijnman, de pajé, had alle geneeskrachtige kruiden geprobeerd die hij kende. Toen die niet hielpen, trok hij na het gebruik van heilige planten het bos in. Daar verscheen een vrouwelijke bosgeest met een kikker in haar handen. Ze liet hem zien hoe hij de witte huidafscheiding kon gebruiken. Bij terugkomst paste hij toe wat hij had geleerd en genazen de zieken, zo gaat het verhaal.
Vanaf dat moment stond hij bekend als Pajé Kampu, of Kampum. Volgens de overlevering leefde zijn geest na zijn dood voort in de kikker en bleef hij zo waken over de gezondheid van de mensen die het bos beschermen.
Van het Amazonegebied naar de Braziliaanse steden
Naast de Kaxinawá gebruiken onder meer de Amahuaca, Katukina, Kulina, Yawanawá, Matses, Marubo en Mayoruna Kambo. De namen verschillen per gemeenschap. Je komt ook Sapo, Dow-Kiet, Kampu en Vacina da Floresta tegen. Het gebruik is van generatie op generatie doorgegeven en bestaat nog steeds.
- 1925. De Franse priester Constantin Tastevin beschreef het gebruik van Kambo bij de Kaxinawá aan de bovenloop van de Juruá in Brazilië.
- Jaren tachtig. De Amerikaanse antropoloog Katherine Milton beschreef het gebruik bij de Mayoruna. Peter Gorman schreef over zijn eigen ervaringen met Kambo bij de Matses in Peru.
- Jaren negentig. Rubbertappers leerden Kambo kennen via inheemse gemeenschappen en namen het gebruik mee naar steden in de Braziliaanse deelstaat Acre. Francisco Gomes uit Cruzeiro do Sul, die enkele jaren bij de Katukina woonde, was een van de eersten die Kambo buiten het Amazonegebied toepasten. Later verspreidde het gebruik zich naar grotere Braziliaanse steden.
Hoe wordt Kambo traditioneel verzameld?
De boomkikkers leven in bomen bij waterwegen in het regenwoud. In traditionele beschrijvingen wordt hun roep in verband gebracht met de komst van regen. Verzamelaars zoeken de kikkers rond zonsopgang en bootsen hun roep na. Volgens die beschrijvingen blijven de dieren rustig wanneer ze voorzichtig worden opgepakt.
Binnen de traditie is respect voor de kikker belangrijk. Verzamelaars nemen volgens de beschreven werkwijze alleen de buitenste laag van de afscheiding af, zodat de kikker afscheiding overhoudt om zich te verdedigen. Het zorgvuldig omgaan met de kikker hangt samen met het geloof dat mensen nauw samenleven met de geesten van dieren.
Innerlijke-reis koopt Kambo-stokjes via de International Association of Kambo Practitioners (IAKP). Deze organisatie onderhoudt contact met de gemeenschappen die Kambo verzamelen en beschrijft haar inkoop als ethisch.
Kambo en de wetenschap
De Italiaanse onderzoeker Vittorio Erspamer was een van de eersten die Kambo in het laboratorium bestudeerden. Hij werd genomineerd voor de Nobelprijs en was bekend om zijn onderzoek naar serotonine. Hij omschreef Kambo als een ‘chemische cocktail’ met mogelijke medische toepassingen.
Die cocktail bevat peptiden, korte ketens van aminozuren. Sommige zijn bioactief. Ze kunnen zich aan receptoren binden en zo processen in het lichaam beïnvloeden. Bij Kambo gaat het onder meer om de samentrekking van spieren, de afgifte van maag- en alvleeskliersappen, de bloedsomloop en de werking van de bijnierschors en hypofyse.
Hieronder lees je welke peptiden in Kambo zijn aangetroffen en wat er bekend is over hun werking:
Spijsvertering, bloeddruk en spieren
- Phyllocaeruleïne (caeruleïnefamilie) stimuleert de samentrekking van glad spierweefsel en de afgifte van spijsverteringssappen. Het peptide is ook onderzocht op effecten op bloeddruk, verzadiging, sedatie, lichaamstemperatuur en pijn. Bij Kambo wordt het vooral in verband gebracht met misselijkheid, braken en buikpijn. Ook zweten en hartkloppingen kunnen tijdens een ceremonie voorkomen.
- Phyllokinine (bradykininefamilie) verwijdt bloedvaten en kan de bloeddruk voor langere tijd verlagen.
- Phyllomedusine (tachykininefamilie) beïnvloedt de speekselklieren, traanbuizen en darmen. Het verwijdt bloedvaten en stimuleert de afgifte van maagsap. Die effecten worden in verband gebracht met braken, aandrang tot ontlasting en het bonzende of ruisende gevoel dat soms wordt beschreven.
- Phyllolitorine, [Leu8]phyllolitorine en rohdei-litorine behoren tot de bombesinefamilie. Ze zijn onderzocht op hun werking in het centrale en perifere zenuwstelsel, de afgifte van maagzuur en het samentrekken van spieren.
Pijn, ademhaling en hormonen
- Dermorfine bestaat uit zeven aminozuren en werkt op mu-opioïdreceptoren. Het heeft een pijnstillende werking en is ook onderzocht op effecten op de ademhaling en de afgifte van hypofysehormonen.
- Sauvagine is een afzonderlijk peptide dat in verband wordt gebracht met de werking van de bijnierschors en hypofyse en met veranderingen in de bloedsomloop.
- Deltorfinen bestaan eveneens uit zeven aminozuren en binden sterk en selectief aan delta-opioïdreceptoren. In de huidafscheiding van Phyllomedusa bicolor zijn twee deltorfinen aangetroffen.
Onderzoek naar micro-organismen en cellen
- Tryptofyllinen zijn voor het eerst geïsoleerd uit de huidafscheiding van amfibieën. Ze zijn onderzocht op hun werking tegen de gist Candida albicans en hun invloed op spierweefsel.
- Dermaseptinen zijn in het lab onderzocht op hun werking tegen bacteriën, gisten, schimmels, bepaalde parasieten en omhulde virussen. Daarbij is ook gekeken naar draadschimmels die infecties kunnen veroorzaken bij mensen met een verzwakte afweer, bijvoorbeeld door aids of afweeronderdrukkende medicijnen.
- Adenoreguline is een peptide van 33 aminozuren dat is onderzocht op zijn interactie met adenosinereceptoren. Bij dermaseptine B2 is in het lab gekeken naar de werking op kankercellen.
Welke effecten worden aan Kambo toegeschreven?
Lichamelijke effecten. Voorstanders schrijven aan Kambo toe dat het het lichaam ‘ontgift’, lever en bloed ‘zuivert’ en het immuunsysteem versterkt. Ook noemen ze ontstekingsremmende, antimicrobiële en antivirale effecten. In sommige beschrijvingen wordt Kambo een van de krachtigste natuurlijke antibiotica en verdovingsmiddelen genoemd.
Mogelijke toepassingen bij aandoeningen. Kambo wordt genoemd in verband met verslaving, artritis, alzheimer, kanker, het chronisch vermoeidheidssyndroom, chronische pijn, depressie, diabetes en de ziekte van Lyme. Voor deze toepassingen is de werkzaamheid van Kambo-ceremonies bij mensen niet aangetoond. Een effect van een afzonderlijk peptide op bacteriën of kankercellen in het lab zegt bijvoorbeeld nog niet of een ceremonie helpt bij een infectie of kanker.
Persoonlijke ervaringen. Sommige deelnemers beschrijven meer focus en rust, het gevoel meer weerstand te hebben of anders met stress om te gaan. Op emotioneel of spiritueel vlak vertellen sommigen dat ze beter konden zien wat ze niet meer nodig hadden en wilden loslaten. dat ze beter konden zien wat ze wilden loslaten. Dit zijn beschrijvingen van hoe deelnemers hun ceremonie hebben ervaren.
Wat houdt een Kambo-ceremonie in?
Bij een Kambo-ceremonie wordt de huidafscheiding van de boomkikker toegepast. Binnen Innerlijke-reis is dit een aparte ceremonievorm naast Psilohuasca- en truffelceremonies. Innerlijke-reis beschrijft Kambo als legaal en rekent het niet tot de entheogenen.
Wil je weten hoe een sessie bij Innerlijke-reis verloopt? Op de ceremoniepagina lees je meer over het verloop en de begeleiding.
Lees hoe een Kambo-ceremonie verloopt
Wanneer is deelname aan een Kambo-ceremonie niet geschikt?
Of je kunt deelnemen, hangt onder meer af van je gezondheid en medicijngebruik. Innerlijke-reis beschrijft op een aparte pagina voor wie een Kambo-ceremonie niet geschikt is en welke omstandigheden bij de aanmelding worden besproken.
Bekijk de contra-indicaties voor Kambo
Praktische vragen en aanmelden
Heb je na het lezen een vraag over deelname? Je kunt die sturen naar info@innerlijke-reis.nl. In de agenda vind je de geplande ceremonies en kun je een afspraak maken.
